احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
588
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
5 - مربا يا شربت زرشك را بخوريد ، اشتها را باز مىكند ، مأكول و مقوى كبد است ، خنككننده و مسكن تشنگى و حرارت معده مىباشد . 6 - آن را با تمر هندى مخلوط دم نموده و آب آن را با فشار صاف نموده ، بنوشيد و در دهان هم نگهداريد . جوشهاى دهان را بر طرف مىسازد . تذكر : براى اشخاصى كه سرفه مىكنند خوب نيست . مصلح آن : عسل است . زرشك دانهدار نامهاى ديگر : زرشك هستهدار - زرشك سياه - زرشك آبى - زرشك آبگيرى . خواص درمانى : 1 - پانصد گرم تازهء آن را در نيم ليتر آب سرد بريزيد و دو تا سه ساعت بماند ، بعد شيرهء آن را بگيريد و 600 گرم شكر اضافه نماييد و روى آتش ملايم بگذاريد و بدون اينكه بجوشانيد شكرها را در آن آب كنيد بعد از آتش برداشته و صاف كنيد و آنقدر به صافشدهء آن آب جوش اضافه نماييد تا به يك ليتر برسد بعد در بطرى بريزيد و هر روز سى تا صد و پنجاه گرم آن را به تنهايى يا با آب مصرف كنيد . نارسائى قلبى و آسم يا تنگىنفس را درمان مىكند ، اختلالات جريان خون را بر طرف مىسازد . 2 - كوبيدهء آن را در آب بخيسانيد بعد بجوشانيد و پس از سرد شدن آب آن را روزى چهار فنجان به نوبت بنوشيد و قرقره هم بكنيد ، آنژين را درمان مىكند . برگ درخت زرشك تركيب شيميايى : اوكسىبربرين - اوكسياكانتين - جاتورريزين - كولومبامين - بربامين - شوباكونين - تتراهايدر . خواص درمانى : پانزده تا سى گرم از آن را در نيم ليتر آب سرد بريزيد و يك دقيقه بجوشانيد بعد آب آن را با عسل شيرين نموده و روزى سه فنجان آن را بين غذاهاى روزانه بخوريد ، اسهالهايى كه ناشى از ضعف آلات و احشاء داخلى شكم باشد و همچنين اسهال خونى و اسكوربوت و زخم رودهها را درمان مىكند .